Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

PČELINJAK NA VETRU

Najveći neprijatelj pčela tokom zime je vetar. Ma koliko društva bila kvalitetno pripremljena za zimu, ukoliko je lokacija i orijentacija košnica neadekvatna, čitav trud pčelara postaje bezvredan, a prezimljavanje neizvesno. Još davne 1901. godine velikan srpskog pčelarstva Đorđe Kolarović pisao je "Nepogodno vreme a osobito jaki vetrovi najveći su neprijatelji pčelinji, koji više pčela potamane nego svi pčelinji neprijatelji zajedno, jer im pčelar na put stati ne može." Danas, čitav vek kasnije, osvrnućemo se na ovaj problem i njegovo rešavanje u savremenom pčelarstvu.

Dejstvo vetra je prvenstveno u remećenju mikroklime unutrašnjosti košnice. Ako je leto orijentisano u pravcu duvanja čestih jakih i hladnih vetrova, dolazi do neželjnog rashlađivanja. Rezultati ruskih istraživača ukazuju da vetar brzine svega 5 do 10 km/h rashlađuje košnicu za 7,5 pa čak i do 30%. Stoga je poznavanje smerova najčešćih vetrova presudno pri orijentaciji košnica za zimovanje. Tim pre ako znamo u kakvom se klimatskom području nalazi pčelinjak. Za grubu procenu područja može se iskoristiti posredno utvrđivanje prema gajenim kuturama, kao što su to uradili u Pčelarskom institutu Univerziteta Hohenhajm - Štutgart (SR Nemačka). Veoma topla područja su ona gde se uspešno gaji vinova loza, topla gde se gaji voće, umereno hladna - ozime žitarice i veoma hladna sa zastupljenim jarim usevima i planinskim livadama. Smer i intenzitet vetra u nekom mestu najbolje pokazuje takozvana ruža vetrova. To je prostorno orijentisan grafik, sa označenim stranama sveta, na kome su prikazane jačine vetra. Moguće ga je naći na svakoj detaljijoj geografskoj karti

Dobra orijentacija podrazumeva takav položaj da vetrovi duvaju sa zadnje strane košnice, a ne u leto. Takođe, zaštita košnica od udara jakih i hladnih vetrova nije na odmet i sa ostalih strana.Tim pre što praćenja vršena pre gotovo jednog veka u hladnim prostranstvima Rusije ukazuju da je u košnicama zaštićenim sa svih strana bilo i do 70% više legla od onih koje su bile zaštićene samo sa dve strane. Slične rezultate možemo pronaći i u današnje vreme u časopisima.

Fizička zaštita pčelinjaka od vetra može se izvršiti na razne načine. Najbolja zaštita je izbor dobre lokacije, ako je to prostorno ostvarivo. Ona podrazumeva postojanje neke prirodne zaštite iza pčelinjaka kao što su brdo, šuma i slično. Drveće veoma mnogo smanjuje snagu vetra. Istraživanja Nejstenova pokazuju da zasadi širine 50 metara prepolovljuju snagu vetra, dok ga širina od 170 metara gotovo u potpunosti (95%) neutrališe. Svakako da je idealna kombinacija kada je moguće uzimeti pčelinjak u voćnjaku na blagoj padini zaklonjenoj od vetra. U toku zime košnice će biti zaklonjene, a u proleće će im voćnjak podariti prvu pašu.

Ako zasada nema, može se i veštački stvoriti njegova zamena. To su najjednostavnije zaštitne površine načinjene od letava prikovanih poput tarabe, sa razmakom od oko 4 centimetra, visine oko dva metra. Njih treba postaviti na udaljenost od oko 4 metra od pčelinjaka. Ukoliko je ovakva zaštita pčelaru skupa, slično se može napraviti i od snopova kukuruzovine. Jedino u tom slučaju postoji opasnost od primamljivanja miševa na pčelinjak, pošto stvaramo idealne uslove za njihovo zimovanje, a kada se već nađu tu ni košnice neće biti pošteđene njihove posete. Ako ne uspeju da provale kroz leto, zbog postavljenih češljeva, neće se ustručavati da pokušaju da grickaju i samu košnicu.

Kada se o problemu zimskih vetrova razmišlja blagovremeno, već u proleće, tada se može na željenoj udaljenosti od mesta gde će biti uzimljen pčelinjak posejati kukuruz u gustom sklopu. Biljke će tokom leta rasti i same formirati zaštitni pojas, a uz to biće i nešto hladovine. Ovaj kukuruz obično bude upotrebljen u toku leta za kuvanje, pa jesen i nastupajuću zimu dočeka samo stabljika i lišće. Miševi tu teže mogu da se nasele, s obzirom da su biljke ipak međusobno razmaknute, za razliku od snopova. Naravno, od miševa se najbolje brani najekološkijim sredstvom - mačkom.

Vetru, ovom "neprijatelju pčelinjem" se ipak uspešno može "stati na put". I ne tako teško.

Članak je objavljen u Pčelaru I/2004.